Kwaliteitsborging bouw: Private kwaliteitsborging

Met Private kwaliteitsborging wordt een onderdeel van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen bedoeld: het vervangen van de gemeentelijke Bouwbesluittoets door kwaliteitsborging op basis van toegelaten instrumenten. Bij Private kwaliteitsborging ziet een kwaliteitsborger toe op het voldoen aan de voorschriften. De kwaliteitsborger heeft een informatieplicht en moet de gemeente inschakelen als een bouwwerk niet aan de regelgeving lijkt te voldoen. Dit gebeurt natuurlijk pas als partijen er gezamenlijk niet uitkomen, het is in eerste instantie de taak van de kwaliteitsborger om de aannemer aan te spreken. Er kan echter altijd iets misgaan en de handhavende bevoegdheid ligt dan bij de gemeente.
Het is de taak van de kwaliteitsborger om de gemeente van informatie te voorzien. Is dit niet voldoende, dan is de gemeente bevoegd aanvullende informatie op te vragen bij ontwerpers en bouwers en om eventueel zelf aanvullend onderzoek te doen.

Private kwaliteitsborging voordelen

Heeft private kwaliteitsborging voordelen? Private kwaliteitsborging heeft zeker voordelen. Een groot voordeel van private kwaliteitsborging is de kortere doorlooptijd bij de gemeente. Gemeenten kunnen hierdoor straks ook korting geven op de legeskosten. Die korting verschilt overigens wel per gemeente, maar vooral bij grotere nieuwbouwprojecten kan dit interessant zijn.
Daarnaast kan de opdrachtgever er vanuit gaan dat de afgesproken kwaliteit van het bouwplan daadwerkelijk wordt geleverd. Nu gebeurt het wel eens dat tijdens de uitvoering veranderingen in het plan komen. Die veranderingen leiden vaak tot afwijkingen, waardoor niet meer aan het Bouwbesluit wordt voldaan. En daar waakt de kwaliteitsborger voor. De kwaliteitsborger toetst en controleert voortdurend waardoor ook de faalkosten lager zullen zijn.
Even de voordelen op een rij:

  • De kwaliteitsborger toetst o.a. de volgende punten:
  • Wettelijke eisen, energiezuinigheid, veiligheid, bruikbaarheid.
  • Het bouwproject wordt afgewerkt op het niveau dat u wenst.
  • Fouten en/of gebreken worden vaak geconstateerd nog voordat het verkeerd is gebouwd. Er zijn geen herstelwerkzaamheden achteraf nodig.
  • Vertragingen worden voorkomen en kosten worden bespaart voor u én voor de bouwer.
  • Experts controleren het bouwproces waardoor u ervan verzekerd bent dat de werkzaamheden efficiënt en correct worden uitgevoerd.
  • Kwaliteit en veiligheid.

Private kwaliteitsborging nadelen

Heeft private kwaliteitsborging nadelen? Ontwerpende en uitvoerende partijen moeten wennen aan het feit dat stukken 100% moeten voldoen aan het Bouwbesluit en dat een vergunningsaanvraag 100% compleet moet zijn. Nu worden aanvragen nog vaak incompleet ingediend. Wat er minimaal in moet staan? Dat is te vinden in de MOR (Ministeriële Regeling Omgevingsrecht).
Een nadeel voor de gemeenten kan zijn dat zij bepaalde expertise kwijtraken. De focus verschuift met de komst van de Wet kwaliteitsborging namelijk naar de private partijen. Het is dus belangrijk dat de benodigde kennis bij de gemeenten behouden blijft, omdat de handhaving daar ligt.

Private kwaliteitsborging stand van zaken

Wat is nu precies de stand van zaken rond de Wet kwaliteitsborging? Op 19 januari 2019 hebben minister Ollongren en de VNG een akkoord bereikt over de Wet kwaliteitsborging. Op 14 mei 2019 is de Wet kwaliteitsborging door de Eerste Kamer aanvaard. Hiermee is een nieuw stelsel voor toezicht op de kwaliteit in de bouw definitief. Het nieuw stelsel treedt stapsgewijs in werking en geldt vanaf 1 januari 2021. Overeengekomen is onder andere dat de Wet gelijktijdig met de Omgevingswet op 1 januari 2021 in werking treedt. De wetswijziging lijkt op het eerste gezicht vooral een technisch karakter te hebben, maar vooral door de samenloop met de Omgevingswet, raakt dit ook gemeenten. De organisatorische en financiële consequenties zijn groot.

Wat verandert er als de Wet kwaliteitsborging van kracht is?

Heel simpel gezegd wordt door de komst van de Wet kwaliteitsborging het bouwproces in tweeën gesplitst. Vanaf 1 januari 2021 is er een ruimtelijk deel (toets aan omgevingsplan en -veiligheid) waarvoor de gemeente bevoegd gezag blijft houden. En een technisch deel die bij de private partijen wordt neergelegd. Het bouw- en woningtoezicht zoals gemeenten dat nu uitvoeren, wordt met de komst van de Wet kwaliteitsborging straks een taak van de marktpartijen. De gemeente voert straks – wat gechargeerd – slechts een ‘papieren toets’ uit. De gemeente blijft verantwoordelijk voor het toezicht op de bestaande bouw en de omgevingsveiligheid. Verder gaat de wet gefaseerd in: eerst de eenvoudigere bouwprojecten, daarna de complexe bouwprojecten. Marktpartijen zorgen straks dus voor dat aan de wettelijke eisen wordt voldaan. Tot die tijd is het voor bouwbedrijven raadzaam om zich alvast goed op de komst van de Wet kwaliteitsborging voor te bereiden, want de impact van deze wet is niet gering.